Tramwaj Wiki
Advertisement

Szablon:System tramwajowy

Portal Komunikacja tramwajowa Ten artykuł podlega pod
Portal Komunikacja tramwajowa

Bombardier NGT6 na linii 3

Konstal 105Na w zimowej scenerii

Tramwaje MAN GT6+B4

SGP E1 z doczepą c3 w Krakowie

Plik:Duewag GT8S.jpg

Wagon GT8S sprowadzony z Düssledorfu

Plik:Krakov, vozovna svatého Vavřince.jpg

Zabytkowa zajezdnia na św.Wawrzyńca

Szybka 50 na Krowodrzy Górce

Przystanek Dworzec Główny Tunel

Podziemny przystanek Politechnika

Tramwaje w Krakowie - obecnie posiadają 25 linii zwykłych i jedną linię wspomagającą obsługiwane przez MPK SA w Krakowie kursują obecnie na 25 dziennych liniach normalnych i 1 wspomagającej.Ich operatorem jest MPK Kraków. Krakowskie tramwaje działają już ponad 125 lat, bo od roku 1882. 25% tramwajów krakowskich to składy niskopodłogowe.

Historia[]

Pierwszą linię tramwajową w Krakowie uruchomiono w 1882 roku. Linia poruszała się po wąskotorowych torach o rozstawie 900 mm , długości 2,8 km, z dworca kolejowego do Mostu Podgórskiego. Linia ta, początkowo jednotorowa, miała cztery mijanki. Podobnie budowano następną (w 1896 roku: Rynek Główny – Park Krakowski o długości 1 670 m), w tym samym czasie – wobec wzrostu zainteresowania – rozpoczęto przebudowę pierwszej linii na dwutorową.

W 1901 roku zaczęto elektryfikować w 1901 roku. Uroczyste uruchomienie pierwszej elektrycznej linii tramwaju miało miejsce 16 marca 1901 r.; tabor opierał się na tramwajach Sanok SW1. 25 października 1902 r. uruchomiono trzy kolejne linie (nr 3 z ul. Dietla przez Starowiślną do Rynku Głównego, nr 4 z Rynku ulicą Szewską, przez Podwale do Parku Jordana i nr 5 z ul. Długiej przez Rynek Główny do Zwierzynieckiej). W styczniu 1913 r. na odcinku od ul. Zwierzynieckiej przez ul. Dominikańską, Pocztę Główną, ul. Starowiślną do Trzeciego Mostu na Wiśle uruchomiono pierwszą linię normalnotorową nr 6 (wagony również z Sanoka, typu Sanok SN1, później również zakupione w Austrii, w Grazu) o rozstawie szyn 1 435 mm. W roku 1925 w Krakowie istniały trzy linie wąskotorowe (900 mm) i trzy linie normalnotorowe (1435 mm).

Po wojnie, w latach 1950 i 1952 wybudowano tory do Borku Fałęckiego oraz połączono stary Kraków z Nową Hutą. W 1953 r. została ukończona tramwajowa obwodnica Starego Miasta, a wraz z jej uruchomieniem zlikwidowano linie staromiejskie, ostatecznie zamknięto ostatni odcinek wąskotorowy (1.01.1954). Dalsze lata przyniosły rozbudowę sieci tramwajowej głównie w Nowej Hucie i Podgórzu.

W latach 70. rozważano budowę Krakowskiego Centrum Komunikacyjnego. Miało ono obejmować istniejący już, ale przebudowany dworzec PKP, dworzec PKS oraz podziemną linię tramwajową z Ronda Mogilskiego do pętli przy Dworcu Towarowym. Pierwsze prace rozpoczęły się pod koniec dekady; powstał wtedy odcinek tunelu pod linią kolejową. W 1984 r. przedłużono tory z Dworca Towarowego do Krowodrzy, zaś dwa lata później zlikwidowano torowisko wzdłuż ulicy Lubomirskiego oraz pętlę Dworzec Wschodni z zamiarem budowy kolejnych odcinków tunelu. Z powodu kryzysu gospodarczego prace zostały przerwane. W 1986 r. zlikwidowana została nocna komunikacja tramwajowa (ówczesny tabor hałasował na torach), którą częściowo zastąpiono autobusami.

Prace nad tunelem wznowiono w latach 90., budując odcinek pod ulicą Lubomirskiego. Pod koniec dekady pojawiła się koncepcja integracji sieci tramwajowej z kolejową i budowy tramwaju dwusystemowego, lecz skończyło się to jedynie na próbnych holowaniach wagonów tramwajowych do sąsiednich miejscowości. Zamiast tego, miasto zaczęło wdrażać projekt budowy Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. W 2000 r. oddano do użytku pierwszy jej odcinek – linię do Kurdwanowa. W 2006 r. ułożono nowe torowisko wzdłuż ulicy Pawiej, a rok później, po generalnym remoncie linii do Krowodrzy Górki, podłączono je do pętli przy Dworcu Towarowym. W tym samym czasie rozpoczęto remont Ronda Mogilskiego, przenosząc tory tramwajowe pod poziom jezdni oraz budując wylot tunelu tramwajowego. Następnie wyremontowana została linia wzdłuż alei Powstania Warszawskiego oraz Rondo Grzegórzeckie, gdzie dodatkowo stworzono zakończony ślepo wylot torów w kierunku Mostu Kotlarskiego i planowanego torowiska do Płaszowa.

We wrześniu 2008 r. prowadzone były prace przygotowawcze do uruchomienia pierwszej linii Krakowskiego Szybkiego Tramwaju obejmujące montaż elektronicznych tablic pokazujących oczekiwany czas przyjazdu tramwaju oraz systemu sterowania ruchem oraz sygnalizacją świetlną, która ma dawać pierwszeństwo tramwajom na wszystkich skrzyżowaniach. Trwały również prace wykończeniowe w tunelu tramwajowym. 11 grudnia 2008 r. otwarto do użytku tunel pomiędzy Rondem Mogilskim a przystankiem Politechnika.

Obecnie planuje się budowę linii z pętli Cichy Kącik na osiedle Azory jak i łącznika dalej w kierunku Krowodrzy Górki, nowego połączenia z Mistrzejowicami przez ul. Meissnera wraz z dalszym przedłużeniem trasy przez ul. Lema i tym samym połączenia ul. Mogilskiej z Al. Pokoju, odcinka łączącego Nowy Kleparz z Placem Inwalidów w ciągu Al. Mickiewicza, wydłużenie linii z Salwatora w kierunku Przegorzał oraz linii z Małego Płaszowa w kierunku Rybitw. Trwa budowa linii tramwajowej łączącej pętlę na Kurdwanowie z ul. Zakopiańską w ramach budowy Trasy Łagiewnickiej oraz trasy z Krowodrzy Górki w kierunku Górki Narodowej, wraz z budową parkingu P+R. Po wielu latach, tramwaje powróciły także do zabytkowej zajezdni przy ul. św. Wawrzyńca na Kazimierzu. Stacjonują w niej pojazdy historyczne.

Zajezdnie[]

Obecnie w Krakowie funkcjonuje 17 pętli:

  • Bieżanów Nowy P+R (linie 3, 9, 13, 23)
  • Borek Fałęcki (linie 8, 19, 22)
  • Bronowice (linie 14, 13)
  • Bronowice Małe (linie 4, 24, 8)
  • Cichy Kącik (linia 20, 6)
  • Cmentarz Rakowicki (linia 2)
  • Czerwone Maki P+R (linie 11, 18, 17, 52)
  • Dworzec Towarowy (linie 19, 17)
  • Kopiec Wandy (linia 16, kursy wariantowe linii 21, 22)
  • Krowodrza Górka (linie 3, 5, 18, 50)
  • Kurdwanów P+R (linie 6, 24, 50) – w komunikacji autobusowej oraz czasami w tramwajowej znana pod nazwą Kurdwanów Pętla
  • Łagiewniki (linia 10)
  • Mały Płaszów P+R (linie 11, 20)
  • Mistrzejowice (linie 9, 14, 16)
  • Osiedle Piastów (linie 21, 52)
  • Pleszów (linie 10, 21)
  • Salwator (linie 1, 2)
  • Wzgórza Krzesławickie (linie 1, 4, 5)

Tabor[]

Najpopularniejszym typem tramwajów eksploatowanych w Krakowie są tramwaje Konstal 105N i pochodne. Obecnie w Krakowie jeździ najwięcej wozów niskopodłogowych w całej polsce.

Tramwaje eksploatowane:

Ilustracja Typ Modyfikacje i podtypy Eksploatacja od Liczba
Tramwaje4.jpg Konstal 105Na Konstal 105Nb 1975 232
GT6+B4.jpg Duewag GT6 GT6 1996 4
Bombardier NGT6 Kraków.jpg Bombardier NGT6 NGT6 1999 50
SGP + Lohner.jpg SGP E1 E1 2004 66
N8S-NF.jpg MAN N8S-NF N8S-NF 2006 9
Plik:Duewag GT8S.jpg Düwag GT8S GT8S 2009 5
PESA 2014N PESA 2014N 2015 36
STADLER TANGO STADLER TANGO 2020 50 (na 09.2020)


Tramwaje hitoryczne, używane podczas obsługi linii turystycznej, przejazdów okolicznościowych, wynajmów:

Ilustracja Typ Modyfikacje i podtypy Rok produkcji Liczba
800px-Hw sn1-2.jpg Sanok SN1+MAN PN3 Sanok SN1 1913 1
Sanok SN2+Sanok PN2 Sanok SN2 1939 1
N Konstal N 1949 1
Konstal ND Konstal ND 1947 1
Konstal 4N Konstal 4N 1962 1
Plik:-Hw 102n.jpg Konstal 102N Konstal 102N 1969 1
Plik:Hw 102na.jpg Konstal 102Na Konstal 102Na 1970 1
Konstal 102NaD Konstal 102NaD 1986 1
MAN B4 MAN B4 1954 2

Tramwaje eksploatowane dawniej, które nie zachowały się :

Linie[]

Numer linii Stacja początkowa Stacja końcowa Długość linii (m) Średni czas przejazdu Liczba przystanków Tramwaje kursujące Stan linii
1 Wzgórza Krzesławickie Salwator 13050 49 min 30 (29 + 1 NŻ) E1+c3 Kursuje
2 Salwator Cmentarz Rakowicki 5050 19 min 12 (11 + 1 NŻ) N8S, Bombardier NGT6 Kursuje
3 Krowodrza Górka Bieżanów Nowy 14200 50 min 28 Bombardier NGT6, 2xKonstal 105Na, Pesa 2014N Kursuje
4 Wzgórza Krzesławickie Bronowice Małe 17600 59 min 32 (31 + 1 NŻ) Pesa 2014N Kursuje
5 Krowodrza Górka Wzgórza Krzesławickie 12850 38 min 26 N8S-NF, Bombardier NGT6 Kursuje
6 Cichy Kącik Kurdwanów 10750 35 min 22 2xKonstal 105Na, Bombardier NGT6 Kursuje (trasa do pętli na Salwatorze czasowo zmieniona w związku z wyłączeniem jednego toru)
7 Kurdwanów Dworzec Towarowy 10400 38 min 20 2xKonstal 105Na, Bombardier NGT6 Zawieszona do odwołania
8 Bronowice Małe Borek Fałęcki 11600 40 min 26 Bombardier NGT6, 2xKonstal 105Na Kursuje
9 Bieżanów Nowy Mistrzejowice 19100 61 min 35 2xKonstal 105Na Kursuje
10 Łagiewniki Pleszów 21100 57 min 32 2xKonstal 105Na Kursuje
11 Łagiewniki Cmentarz Rakowicki 7750 30 min 16 (15 + 1 NŻ) GT6 Kursuje (w wakacje zawieszona)
12 Bronowice Małe Dworzec Towarowy 6910 29 min 16 2xKonstal 105Na Zawieszona do odwołania
13 Bieżanów Nowy Bronowice Małe 14600 54 min 30 3xKonstal 105Na Kursuje
14 Bronowice Mistrzejowice 15400 58 min 30 E1+c3, 2xKonstal 105Na Kursuje
15 Pleszów Cichy Kącik 17100 47 min 31 (25 + 6 NŻ) GT6 Linia muzealna, kursuje w wakacje
16 Mistrzejowice Walcownia 9000 25 min 16 (14 + 2 NŻ) GT6 Kursuje
17 Czerwone Maki P+R Dworzec Towarowy 12300 ok. 50 min 20 (16 + 4 NŻ) GT6 Kursuje (zawieszona w wakacje)
18 Czerwone Maki P+R Krowodrza Górka 13000 41 min 25 GT6, Konstal 105Na Kursuje
19 Borek Fałęcki Krowodrza Górka 11060 42 min 23 2xKonstal 105Na Kursuje
21 Pleszów Osiedle Piastów 11850 30 min 19 (15 + 4 NŻ) GT6 Kursuje
22 Borek Fałęcki Walcownia 18700 61 min 36 (33 + 3 NŻ) E1+c3, GT6+B4 Kursuje
23 Borek Fałęcki Bieżanów Nowy 11350 32 min 22 GT6 Kursuje pon-sb
24 Kurdwanów Bronowice 12930 46 min 25 Bombardier NGT6, 2xKonstal 105Na Kursuje pon-pt w godzinach szczytu (w wakacje zawieszona)
41 Bronowice Dąbie 2xKonstal 105Na, SGP E1 Kursuje pon-pt w godzinach szczytu (w wakacje zawieszona)
50 Kurdwanów Krowodrza Górka 13730 39 minut 23 Pesa 2014N, Stadler Tango Kursuje
51 Bieżanów Nowy Dworzec Towarowy 12250 39 min 22 Bombardier NGT6 Zawieszona do odwołania
52 Czerwone Maki P+R Os. Piastów 16100 52 min 35 SGP/Lohner E1+c3, PESA 2014N, Bombardier NGT8, Konstal 105Na Kursuje

Zobacz też[]

Advertisement